توضیح
نمادگذاری پایه بتزا الگوهای حرکتی ابتدایی و محدودیتها را ترکیب میکند. نمادگذاری توسعهیافته بتزا، که XBetza نیز نامیده میشود، این زبان را برای مهرههایی گسترش میدهد که حرکتشان را نمیتوان به یک پرش یا لغزش واحد فروکاست.
ابزار مرکزی آن زنجیرهسازی است. یک حرکت میتواند به چند مرحله مفهومی، یا بخش، تقسیم شود. هر بخش میتواند نیازمند خالی بودن یک خانه میانی، اشغال آن با مهره خودی یا اشغال آن با مهره حریف باشد. همچنین ممکن است در مسیر عبور کند، بگیرد، جابهجا کند یا مهرهای را روی خانهای بگذارد.
این شرایط میتوانند مهرههای پرشی نیازمند مانع، گرفتنهای چندمرحلهای، حرکتهای اثرگذار بر بیش از یک خانه و موارد ویژه را مدل کنند. نمونهها شامل قلعه رفتن است که در آن شاه و رخ در یک نوبت جابهجا میشوند، و آنپاسان که در آن پیاده، پیاده حریفی را میگیرد که همین حالا دو خانه پیش رفته و آن را از خانه مجاور برمیدارد. اصلاحکنندههای دیگر میتوانند یک توانایی را به مهرهای محدود کنند که قبلاً حرکت نکرده است.
XBetza همچنان قوانین حرکت را توصیف میکند، نه فهرستی از حرکتهای انجامشده. برای یک حرکت مشخص از قالبی مانند استفاده میشود. پیادهسازیها ممکن است زیرمجموعههای متفاوتی را پشتیبانی کنند، بنابراین رشته پیچیده باید همراه با مستندات برنامه مصرفکننده خوانده شود.
کاربرد و بافت
XBetza برای موتورهای گونههای شطرنج و ویرایشگرها سودمند است، زیرا قوانین ویژه را به توصیفی قابل پردازش تبدیل میکند.
اشتباههای رایج
بتزای پایه
بتزای پایه اغلب برای حرکتهای ساده یا ترکیبی کافی است. XBetza زمانی لازم میشود که مراحل، آزمون خانهها یا اثرهای جانبی وجود داشته باشند.
مشاهده اصطلاحمنابع
- 1.(Extended) Betza notation, H. G. Muller
