تاکتیک

تاکتیک بخشی از شطرنج است که مسائل مشخص موقعیت کنونی را با دنباله‌ای محاسبه‌پذیر از حرکت‌ها حل می‌کند. نتیجه رایج آن کیش‌ومات، یعنی حمله‌ای به شاه بدون پاسخ قانونی، برد مادی، ترفیع پیاده پس از رسیدن به آخرین ردیف و تبدیل‌شدن به مهره‌ای دیگر، یا تساوی‌ای است که حریف نمی‌تواند از آن جلوگیری کند. ماتریال به مهره‌ها و پیاده‌ها بر پایه تعداد و ارزش نسبی‌شان گفته می‌شود.

تاکتیک‌ها از رابطه‌های فوری بهره می‌برند: مهره‌ای بدون دفاع، شاهی بی‌پناه، چند مهره هم‌راستا در یک ردیف، ستون یا قطر، یا امکان حمله به چند هدف. الگوهایی مانند چنگال که در آن یک مهره به چند هدف حمله می‌کند، آچمز که حرکت مهره را محدود می‌کند چون هدف مهم‌تری را آشکار خواهد ساخت، یا مهره به دام افتاده قابل شناسایی‌اند. ترکیب دنباله‌ای است که در آن چند منبع از این نوع برای رسیدن به یک نتیجه با هم کار می‌کنند.

تاکتیک جای راهبرد را نمی‌گیرد. راهبرد هدف‌های بلندمدت‌تر را سازمان می‌دهد، در حالی که تاکتیک حرکت‌به‌حرکت تعیین می‌کند اکنون چه چیزی کار می‌کند. موقعیتی از نظر راهبردی مطلوب می‌تواند فرصت‌های تاکتیکی ایجاد کند، اما هر طرحی اگر تهدیدی را نادیده بگیرد شکست می‌خورد، یعنی آسیبی مشخص که حریف قصد دارد در حرکت بعدی وارد کند.