Kontrgambit

Kontrgambit to oferta materialna złożona w debiucie przez drugiego gracza, zwykle czarne. Jest szczególnym rodzajem gambitu: gracz akceptuje ryzyko niedoboru materiału w zamian za aktywność, szybki rozwój, czyli wyprowadzenie figur z pól początkowych na użyteczne pozycje, kontrolę centrum lub natychmiastowe groźby.

Kontrgambit często pojawia się w odpowiedzi na gambit przeciwnika, lecz użycie nazwy nie jest całkowicie jednolite. Niektóre źródła określają tak każdy gambit drugiego gracza, inne zastrzegają termin dla oferty będącej odpowiedzią na inną ofertę. Utrwalone nazwy debiutów zachowują tę różnorodność. W obu znaczeniach celem praktycznym jest walka o inicjatywę, czyli możliwość tworzenia gróźb zmuszających przeciwnika do reakcji.

Możliwe odpowiedzi

• Przyjąć materiał i spróbować wytrzymać aktywność uzyskaną przez przeciwnika.
• Odrzucić ofertę i kontynuować rozwój bez otwierania proponowanych linii.
• Oddać materiał, aby dokończyć rozwój lub wygasić inicjatywę.

Kontrgambit działa tylko wtedy, gdy rekompensata uzasadnia zaoferowany materiał. Niektóre linie są poparte teorią i mogą pomóc czarnym dążyć do wyrównania. Inne są ryzykowne i zależą od tego, czy przeciwnik nie znajdzie precyzyjnej obrony.

Termin nie obejmuje każdego kontrataku czarnych. Musi wystąpić charakterystyczna oferta materialna. Nie gwarantuje też agresywnej gry przez całą partię. Jeśli przeciwnik zneutralizuje inicjatywę, brakujący materiał może stać się trwałą słabością.