Ocena dynamiczna

Ocena dynamiczna wartościuje pozycję na podstawie tego, co może wydarzyć się w kilku następnych posunięciach. Uwzględnia groźby, ataki na króla, przewagę w rozwoju, czyli większą liczbę figur, które opuściły pola początkowe i są gotowe do działania, przejściową aktywność oraz przełamania pionowe. Inicjatywa oznacza zdolność tworzenia gróźb wymuszających odpowiedzi, a przełamanie pionowe jest ruchem lub biciem pionem mającym otworzyć linie albo przekształcić formację pionów.

Te czynniki mogą zmieniać się szybko. Zawodnik może mieć piona mniej, a mimo to dysponować wystarczającymi groźbami, by kontrolować przebieg partii. Taka rekompensata, czyli wartość aktywności i gróźb otrzymanych za piona, nie może opierać się wyłącznie na ogólnym wrażeniu. Trzeba obliczyć konkretne odpowiedzi i potwierdzić, że atak, odzyskanie materiału lub przejście do korzystnej pozycji rzeczywiście działa.

Ocena statyczna pyta, jakie przewagi i słabości istnieją teraz. Ocena dynamiczna pyta, kto może działać pierwszy i jakie przekształcenia są możliwe. Pozycja może być statycznie gorsza, lecz dynamicznie obiecująca. Gdy groźby znikną, trwałe słabości mogą ponownie zdominować ocenę.

Ocena dynamiczna nie jest osobną oficjalną liczbą, a określenie dynamiczna nie oznacza po prostu taktyczna. Obejmuje także zależną od czasu koordynację i presję, które nie muszą prowadzić do natychmiastowej kombinacji. W praktyce łączy się ją z cechami statycznymi i obliczaniem posunięć.