Mat operowy

Mat operowy jest motywem współpracy wieży i gońca. Wieża atakuje nieprzyjacielskiego króla wzdłuż poziomego rzędu albo pionowej kolumny i daje końcowego szacha. Goniec chroni wieżę po przekątnej, więc król nie może jej zbić. Pozostałe pola ucieczki są kontrolowane albo, często, zajęte przez własne figury obrońcy.

Cechą definiującą jest układ końcowy, a nie jedna obowiązkowa sekwencja posunięć. Wieża musi móc bezpiecznie wejść, goniec musi ją wspierać, a król przeciwnika nie może mieć legalnej ucieczki. Ofiary, czyli świadome oddanie figury lub piona, mogą służyć do zbudowania motywu, lecz są przygotowaniem, a nie częścią definicji.

Pochodzenie nazwy

Nazwa pochodzi od słynnej partii konsultacyjnej, którą Paul Morphy rozegrał w Paryżu w 1858 roku przeciw księciu Brunszwiku i hrabiemu Isouardowi podczas przedstawienia operowego. W partii konsultacyjnej dwóch lub więcej graczy wspólnie wybiera posunięcia jednej strony. W pozycji końcowej wieża dała mata, chroniona przez gońca. Partia rozsławiła zarówno poprzedzającą kombinację, jak i końcowy obraz mata.