Swindel

Swindel to próba ucieczki z obiektywnie przegranej pozycji za pomocą ruchu lub pomysłu trudnego do odparcia. W ścisłym sensie pozycja nadal byłaby przegrana przy najlepszej obronie, ale przeciwnik może wybrać naturalną, błędną odpowiedź, która pozwoli na remis albo nawet niespodziewaną wygraną.

Angielskie słowo oznacza też oszustwo, lecz w szachach nie sugeruje nielegalnej pułapki ani złego zachowania. Wszystkie ruchy są legalne. Słabszy gracz po prostu stwarza najbardziej niewygodny problem zamiast się poddać lub bronić biernie.

Częste motywy

• Nagła groźba wobec króla lub ważnej figury.
• Wieczny szach, czyli sekwencja szachów wymuszająca powtórzenie pozycji i remis.
• Pat, gdy gracz na ruchu nie jest w szachu, lecz nie ma żadnego legalnego ruchu.
• Komplikacja zmuszająca stronę wygrywającą do znalezienia jednej dokładnej odpowiedzi.

Swindel różni się od dobrego zasobu, który obiektywnie ratuje partię. Jeżeli prawidłowa obrona zapewnia remis, pozycja nie musi zależeć od błędu rywala. Swindel wykorzystuje trudność praktyczną i często pojawia się, gdy zawodzi konwersja strony wygrywającej.