Bitboard

Een bitboard stelt een verzameling velden van het schaakbord voor met een 64-bits getal. Een bit is een eenheid die alleen 0 of 1 kan bevatten. Omdat een schaakbord 64 velden heeft, kan aan elk veld één bit worden toegewezen.

Verzameling van één stuksoort

Masker van witte pionnen

8

7

6

5

4

3

2

a1

b

c

d

e

f

g

h

De actieve bits komen overeen met de witte pionnen op c3, e3, a2 en h2.

Eén bit per veld

Vaste lokale conventie: de indicatoren worden per rij gelezen van a8 tot en met h8, daarna van a7 tot en met h7 en zo verder tot a1 en h1. Een 1 geeft aan dat het veld tot de verzameling behoort. Getoonde verzameling, witte pionnen: 00000000/00000000/00000000/00000000/00000000/00101000/10000001/00000000. De partij aan zet en de overige FEN-gegevens maken geen deel uit van dit masker.

1. De actieve bits komen overeen met de witte pionnen op c3, e3, a2 en h2.

Een waarde van 1 betekent niet altijd dat er een stuk staat. Ze betekent dat het veld behoort tot de verzameling die dat bitboard beschrijft. Een bitboard kan alle witte pionnen, elk veld dat door een paard wordt aangevallen, alle bezette velden of een andere nuttige groep markeren.

Verzameling aangevallen velden

Aanvalsmasker van het paard

8

7

6

5

4

3

2

a1

b

c

d

e

f

g

h

De acht geometrische bestemmingen van het paard op d4 vormen de verzameling, ook als ze leeg zijn.

Enen zonder stukken

Dezelfde rijvolgorde blijft gelden. Getoonde verzameling, velden die worden aangevallen door het witte paard op d4: 00000000/00000000/00101000/01000100/00000000/01000100/00101000/00000000. De enen beschrijven een geometrische eigenschap, ook als er geen stuk op die velden staat.

1. De acht geometrische bestemmingen van het paard op d4 vormen de verzameling, ook als ze leeg zijn.

Een schaakengine houdt doorgaans meerdere bitboards tegelijk bij. Bitsgewijze bewerkingen, die de nullen en enen rechtstreeks combineren, kunnen verzamelingen doorsnijden, verenigen, velden verwijderen of patronen verschuiven met zeer weinig processorinstructies. Dit ondersteunt snelle generatie van zetten en aanvallen.

Maskers combineren

Doorsnede van aanval en bezetting

8

7

6

5

4

3

2

a1

b

c

d

e

f

g

h

d5 en h1 behoren tot A en B: de toren op d1 valt deze velden aan en een zwart stuk bezet ze.

Resultaat van A ∩ B

Volgens de vastgelegde rijvolgorde is A de verzameling velden die door de witte toren op d1 worden aangevallen en B de verzameling velden die door zwarte stukken worden bezet. De getoonde verzameling is de doorsnede van A en B: 00000000/00000000/00000000/00010000/00000000/00000000/00000000/00000001. De actieve bits komen overeen met d5 en h1. De zwarte koning op h8 behoort tot B, maar niet tot A.

1. d5 en h1 behoren tot A en B: de toren op d1 valt deze velden aan en een zwart stuk bezet ze.
2. De koning op h8 behoort tot de verzameling zwarte stukken, maar valt buiten de verzameling die door de toren wordt aangevallen.

Wat één bitboard niet zelfstandig opslaat

• Elk stuktype, tenzij andere bitboards voor die scheiding zorgen.
• Welke partij aan zet is.
• Rechten op rokade, dus of de speciale koning-torenzet nog is toegestaan, en de beschikbaarheid van en passant, dus of een pion die bijzondere slag mag uitvoeren.

Een volledige stelling combineert die feiten met verschillende verzamelingen. Een bitboard is ook geen zoekmethode zoals alfa-bèta-snoeiing; het is een representatie van informatie.