Flexibiliteit

Flexibiliteit betekent dat meerdere redelijke mogelijkheden beschikbaar blijven. Een flexibele zet verbetert nu iets zonder vroegtijdig één pionnenstructuur, aanvalsvleugel of stukkenroute vast te leggen. Zo kan op de informatie uit de volgende zetten van de tegenstander worden gereageerd.

Pionnen zijn bijzonder belangrijk omdat zij normaal niet achteruit kunnen. Een opstoot kan ruimte winnen, maar ook velden prijsgeven, een diagonaal sluiten of overextensie veroorzaken, een expansie die de stukken niet langer kunnen ondersteunen. Ook stukkenruilen en sommige koningsbeslissingen kunnen de mogelijkheden blijvend verkleinen.

Flexibiliteit betekent niet elke beslissing uitstellen. Een zet die niets verbetert en niets voorbereidt, is slechts afwachten. Een flexibele beslissing moet een concrete functie vervullen, zoals een stuk ontwikkelen, het centrum versterken, een bevrijdende zet voorbereiden die ruimte of lijnen opent, of de mogelijkheid behouden om een door geblokkeerde pionnen ontstane gesloten stelling later te veranderen.

Flexibiliteit heeft een prijs: soms bestaat een kans maar één zet lang. Zij moet daarom worden afgewogen tegen onmiddellijke dreigingen en berekening. Mogelijkheden openhouden is alleen waardevol als daarvoor geen noodzakelijke actie wordt nagelaten.