Eindspel van paard en pion tegen paard

Dit eindspel draait vaak om één vraag: kan de verdediger een veld op de route van de pion blokkeren? Paarden springen over stukken maar bewegen langzaam over het bord, zodat de beheersing van één goed gekozen veld de pion lange tijd kan tegenhouden.

De ideale verdediging plaatst de koning vóór de pion en het paard op het blokkadeveld of op een veld vanwaar het een veld beheerst dat de pion moet kruisen. Als de aanvaller het paard verdrijft, kan de verdediger het nog voor de pion offeren. Paard tegen paard zonder pionnen kan geen mat afdwingen, zodat dat offer gewoonlijk de remise verzekert.

De aanvaller wint vooral wanneer de pion zeer ver is opgerukt, de koning hem ondersteunt en de verdedigende koning te laat komt. Het aanvallende paard kan het promotieveld dekken, schaakzetten onderbreken of het verdedigende paard aanvallen. Randpionnen, die op de twee buitenste verticale lijnen staan, vormen een belangrijke praktische uitzondering: dicht bij de rand heeft het verdedigende paard minder velden en kan het worden opgesloten.

Promotie vindt plaats wanneer een pion de laatste rij bereikt en een ander stuk wordt, gewoonlijk een dame. Dat moment kan een val bevatten: een paard kan de koning schaak geven en tegelijk de nieuwe dame aanvallen met een vork. Promotie moet daarom worden berekend en niet aangenomen. Veel ogenschijnlijk gewonnen stellingen worden remise door een laatste paardoffer of vork.