Openingstheorie

Openingstheorie is de verzamelde kennis over hoe stellingen in de opening, de eerste fase van een schaakpartij, zijn gespeeld en geanalyseerd. Ze omvat bekende zetten, redelijke alternatieven, typische plannen, tactische gevaren en beoordelingen van de resulterende stellingen. Het is geen reglement of lijst met verplichte zetten. Ze vat samen wat eerdere partijen en analyses hebben geleerd.

Een variant is een concrete zettenreeks. Een beoordeling is een oordeel over wie beter staat en waarom, bijvoorbeeld door koningsveiligheid, activiteit van de stukken of pionnenstructuur. Een boekzet is een zet die binnen deze gepubliceerde kennis wordt herkend. Weten dat een zet theoretisch is, volstaat niet. Een speler moet ook begrijpen welk probleem de zet oplost en welk type stelling ermee wordt nagestreefd.

Openbare kennis en persoonlijke voorbereiding

Theorie is openbaar materiaal dat te vinden is in boeken, partijendatabases, cursussen en openingsverkenners. Thuisvoorbereiding is de persoonlijke selectie die een speler voor toekomstige partijen bestudeert. Een schaakengine, een programma dat zetten berekent en stellingen beoordeelt, kan varianten testen en verbeteringen vinden, maar de cijfers moeten nog steeds worden geïnterpreteerd aan de hand van plannen en praktische beslissingen.

• Welke stukken moeten worden ontwikkeld en welke velden moeten worden beheerst.
• Welke onmiddellijke tactieken een onnauwkeurige zet afstraffen.
• Welk type middenspel, de fase na de opening, meestal ontstaat.