Afbraak van het pionnenschild

Een pionnenschild is de groep pionnen die een koning beschermt, meestal na rokade, de bijzondere zet met koning en toren. Het schild afbreken betekent slagen, opstoten of offers uitlokken die deze pionnen van elkaar scheiden, verwijderen of van verdedigende velden verdrijven. Het doel is niet eenvoudigweg pionnen winnen, maar verticale lijnen, horizontale rijen of diagonalen naar de koning openen.

De doorbraak kan beginnen met een pionopstoot die een ruil afdwingt, het slaan van een beschermende pion of het aanbieden van een stuk. Een loper kan bijvoorbeeld voor een pion bij de koning worden geofferd wanneer de dame en andere stukken klaarstaan om binnen te komen. Ook een torenoffer of dameoffer kan werken als daarmee de doorslaggevende verdediger wordt uitgeschakeld en een geforceerd vervolg overblijft, een reeks zetten waarbij de tegenstander het beoogde resultaat niet kan vermijden.

Een opengebroken dekking leidt vaak tot een blootgestelde koning die door minder pionnen en stukken wordt beschermd, maar dat garandeert geen geslaagde aanval. De aanvaller moet controleren welke lijnen opengaan, welke stukken ze kunnen benutten en of de verdediger aanvallers kan ruilen, de stelling kan sluiten of kan ontsnappen. Afbraak zonder voldoende ondersteunende stukken kan simpelweg materiaal kosten.