Eeuwig schaak

Schaak is een rechtstreekse aanval op de koning die een reactie afdwingt. Bij eeuwig schaak kan een speler een reeks schaakzetten forceren die naar hetzelfde patroon terugkeert en die de tegenstander niet kan stoppen zonder opnieuw in de cyclus te belanden. Dames en torens zorgen er vaak voor, omdat zij van afstand uit verschillende richtingen schaak kunnen geven.

De officiële regels bevatten geen afzonderlijke regel die simpelweg „eeuwig schaak” heet. In een partij aan het bord maakt de cyclus meestal driemaal dezelfde stelling mogelijk: dezelfde stelling verschijnt voor de derde keer en de speler aan zet kan remise claimen. Bij vijf keer is de remise automatisch. In officiële onlinewedstrijden van de Internationale Schaakfederatie (FIDE) verklaart het platform de derde herhaling automatisch remise.

Drie keer schaak geven is niet genoeg. Volledige stellingen moeten terugkeren met dezelfde speler aan zet, dezelfde stukken op dezelfde velden en dezelfde reglementaire mogelijkheden. Voordat je aanneemt dat eeuwig schaak gedwongen is, moet je controleren of de verdediger de koning in veiligheid kan brengen, schaak van toren, loper of dame kan blokkeren door een stuk ertussen te zetten, de aanvaller kan slaan of de stelling op een andere manier kan veranderen.

Eeuwig schaak is vooral waardevol als verdedigingsmiddel: een speler met minder stukken of onder een matdreiging, dus met het gevaar dat de tegenstander bij de volgende zet de koning zonder reglementaire reactie aanvalt, kan een waarschijnlijke nederlaag omzetten in remise, een uitslag zonder winnaar. Als de cyclus zonder terugkeer naar de schaakzetten kan worden doorbroken, is er geen gedwongen eeuwig schaak.