Annotatiesymbool voor ruimtevoordeel

In het schaken is ruimte het bruikbare terrein dat een partij beheerst, vaak met opgerukte pionnen die vijandelijke stukken beperken. De cirkels ○ en ◯ zijn visuele varianten van de markering die aangeeft dat een speler meer ruimte heeft en doorgaans over meer velden beschikt om zijn stukken op te stellen.

Bruikbare ruimte ○

8

7

6

5

4

3

2

a1

b

c

d

e

f

g

h

De keten b4-c5-d4-e5-f4 neemt vooruitgeschoven ruimte in.

Terrein dat de tegenstander beperkt

De witte keten op b4, c5, d4, e5 en f4 bezet en ondersteunt vooruitgeschoven velden. Het zwarte paard op d7 kan niet naar c5 of e5 zonder dat Wit kan terugslaan, terwijl Wit achter de keten over meer terrein beschikt. Zwart kan de keten nog met f5 uitdagen.

1. De keten b4-c5-d4-e5-f4 neemt vooruitgeschoven ruimte in.
2. Zwart kan de keten nog met f5 uitdagen.

In de NAG-tabel van Scid betekent één cirkel een klein ruimtevoordeel, twee cirkels een matig voordeel en drie een beslissend voordeel. NAG staat voor Numeric Annotation Glyph, een numerieke code die bij de partij wordt opgeslagen. Wit en zwart hebben verschillende codes, ook wanneer de zichtbare glief gelijk is, zodat het programma of de context bepaalt welke partij wordt bevoordeeld.

Meer ruimte betekent niet meer materiaal hebben, dus meer stukken of pionnen overhouden, en evenmin onmiddellijk een aanval inzetten. Opgerukte pionnen kunnen daardoor ook doelwitten worden. De markering vat een territoriaal voordeel samen, terwijl het symbool voor voorsprong in pionnenaantal een andere, materiële vergelijking beschrijft.