Trébuchet

De trébuchet is een extreme vorm van wederzijdse Zugzwang. Zugzwang betekent dat de verplichting om te zetten de stelling verslechtert. Bij de trébuchet beslist die verplichting de partij rechtstreeks: de speler die aan zet is verliest bij correct spel.

De typische formatie bevat voor beide partijen één koning en één pion. Iedere koning valt de vijandelijke pion aan en beschermt tegelijk zijn eigen pion. Geen van beide koningen kan onmiddellijk slaan, omdat hij dan naar een veld gaat dat de andere koning beheerst. De speler die aan zet is moet zijn koning toch verplaatsen, stopt daarmee de bescherming van de pion en laat de tegenstander hem slaan.

Na het winnen van de pion behoudt de andere partij haar eigen pion en kan die gewoonlijk naar de laatste rij leiden, waar hij een ander stuk wordt. Het mechanisme is geen verborgen tactiek. Het volgt uit de geometrie van de koningen en de verplichting om te zetten.

Niet iedere wederzijdse Zugzwang is een trébuchet. De naam verwijst naar dit kenmerkende patroon in pionneneindspelen waarin beide koningen de vijandelijke pion aanvallen en wie aan zet is bepaalt welke partij als eerste moet wijken.