USSR-schaakkampioenschap

Het USSR-schaakkampioenschap was de belangrijkste individuele competitie van de Unie van Socialistische Sovjetrepublieken. USSR is de Engelse afkorting van die staat, die tot 1991 bestond. De reeks omvat 58 genummerde kampioenschappen van 1920 tot en met 1991.

Alexander Alekhine won de eerste editie, die in 1920 in Moskou werd gehouden, en Artashes Minasian won de laatste, eveneens in Moskou, in 1991. Daartussen namen veel wereldkampioenen en titelkandidaten deel naast sterke meesters die weinig mogelijkheden hadden om in het buitenland te spelen. Die diepte maakte veel edities uitzonderlijk moeilijk.

Het format was niet in de hele reeks gelijk. Toernooien waarin iedere deelnemer elke andere deelnemer treft, kwamen het meest voor, maar sommige kampioenschappen gebruikten Zwitserse systemen, kwalificatiefasen of beslissingswedstrijden. In een Zwitsers toernooi wordt niemand uitgeschakeld en koppelt elke ronde doorgaans spelers met vergelijkbare scores zonder dat iedereen elkaar hoeft te treffen.

Het was een individueel nationaal kampioenschap, geen wereldtitel of teamcompetitie. Het moet ook worden onderscheiden van representatieve matches als USSR tegen de rest van de wereld 1970, waarin meerdere spelers punten aan twee collectieve teams bijdroegen.