فرز

فرز مهره مشاوری بود که در شطرنج کهن و شکل‌های قرون وسطایی شطرنج کنار شاه قرار می‌گرفت. نام آن از واژه‌ای فارسی مرتبط با مشاور یا وزیر می‌آید. این مهره فقط می‌توانست یک خانه در مسیر قطری حرکت کند.

این حرکت، فرز را به مهره‌ای بسیار کوتاه‌برد تبدیل می‌کرد. چون هر گام قطری رنگ خانه را حفظ می‌کند، فرزی که از خانه روشن آغاز می‌کرد هرگز به خانه تیره نمی‌رسید و عکس آن نیز درست بود.

در اروپا، هویت و قدرت این مهره به‌تدریج تغییر کرد تا به وزیر تبدیل شد. هنگام بررسی یک موقعیت قدیمی، جایگزین کردن ذهنی فرز با وزیر امروزی، حمله‌ها، امنیت شاه و پیامدهای ترفیع پیاده را به‌کلی دگرگون می‌کند.