کرامنیک در برابر آناند، بن 2008: بازی پنجم

بازی پنجم قهرمانی جهان در بن، که در 20 اکتبر 2008 برگزار شد، بار دیگر ولادیمیر کرامنیک را در برابر پرسشی حل‌نشده قرار داد. سه روز پیش‌تر، او با سفید در یک مران مقابل ویسواناتان آناند شکست خورده بود. پس از تساوی بازی چهارم، هر دو به همان گشایش بازگشتند. کرامنیک هنوز در جست‌وجوی نخستین پیروزی‌اش بود؛ آناند پیش‌تر یک برد داشت.

در یک مسابقهٔ چندبازی، بازگشت به یک گشایش به معنای آزمودن کارهایی هم هست که بین دو بازی، دور از صفحه انجام شده‌اند. حریف فرصت بررسی رویارویی نخست را داشته، اما برنده نیز مجبور نیست همهٔ تصمیم‌هایش را تکرار کند. آناند 15...Rg8 را پیش از گسترش فیل به d6 انجام داد. این نه از ابتدا بازی کاملاً تازه‌ای بود و نه تکرار بازی قبلی: تغییر ترتیب حرکات کافی بود تا مسائل متفاوتی مطرح شود.

گزارش مالکوم پین توضیح مشخصی از کرامنیک نقل کرد: او در حرکت 18 ستون c را انتخاب کرده بود، زیرا نگران مانور وزیر سیاه به سوی c5 و d5 بود. این گفته به درک یک تصمیم دربارهٔ وضعیت کمک می‌کند، اما امکان بازسازی تمام تحلیل شخصی او را نمی‌دهد. همچنین مجوزی نیست برای این فرض که پیروزی آناند از پیش تا آخر محاسبه شده بود.

سفید مهره‌هایش را گسترش داد، در جناح وزیر به دنبال فعالیت رفت و یک جفت رخ را تعویض کرد. ستون g دیگر محور فوری نبرد نبود، اما رخ سیاه راه دیگری برای نفوذ پیدا کرد. برای فهم این مرحله، توانایی تغییر نقشه بدون از دست دادن هماهنگی مهم‌تر از نام گشایش است. پس از غافلگیری اولیه نیز بازی همچنان تصمیم‌های تازه‌ای می‌طلبید.

پایان بازی یک تصور رایج را رد کرد: تعویض وزیرها تضمین‌کنندهٔ امنیت نیست . سفید در جریان تعویض‌ها مهره و پیاده پس گرفت، اما مشکل شاهِ در معرض حمله‌اش را حل نکرد. آناند این ناهماهنگی را به تهدید ترفیع پیاده تبدیل کرد؛ کرامنیک پس از 35...fxe3 تسلیم شد. آخربازیِ بدون وزیر حمله را خاموش نکرده بود، بلکه شکل دیگری به آن داده بود.

نتیجهٔ 3.5-1.5 آناند را با دو پیروزی، هر دو با سیاه، جلو انداخت و کرامنیک باید فاصلهٔ دو امتیازی را جبران می‌کرد. مسابقه تمام نشده بود. ویژگی این بازی پنجم آن است که گشایشی را که پیش‌تر محل بحث بود، به دومین چالش رقابتی تبدیل کرد: آمادگی زمین نبرد را مشخص کرد، اما پیروزی همچنان باید با تصمیم‌گیری و محاسبه ساخته می‌شد.