جست‌وجوی گزینشی

جست‌وجوی گزینشی پاسخی به شمار عظیم امکانات شطرنج است. هر حرکت قانونی چند پاسخ را باز می‌کند و هر پاسخ ادامه‌های تازه‌ای می‌سازد. شاخه یکی از این دنباله‌های ممکن است. چون یک انسان نمی‌تواند همهٔ شاخه‌ها را با عمقی برابر بررسی کند، تعداد کمی را برمی‌گزیند و بیشتر زمان خود را صرف آن‌ها می‌کند.

گزینش با حرکت‌های نامزد، یعنی گزینه‌هایی که برای بررسی جدی انتخاب شده‌اند، آغاز می‌شود. بازیکن از الگوهای شناخته‌شده، ویژگی‌های وضعیت و حرکت‌های وادارکننده، مانند کیش‌ها، گرفتن‌ها و تهدیدهای مستقیم که پاسخ‌ها را محدود می‌کنند، استفاده می‌کند تا تشخیص دهد چه چیزی ارزش توجه دارد. شاخه‌های امیدوارکننده عمیق‌تر بررسی می‌شوند، شاخه‌هایی که یک ردّ، یعنی پاسخی اثبات‌کنندهٔ شکست نامزد، دارند کنار گذاشته می‌شوند و محاسبه باید به وضعیت‌هایی برسد که برای ارزیابی به اندازهٔ کافی پایدارند.

کارایی و خطر

مزیت آن کارایی است: محاسبه به سوی تصمیم‌هایی هدایت می‌شود که احتمالاً اهمیت دارند. خطر آن از دست دادن نامزدی غیرمنتظره، متمرکز شدن زودهنگام بر یک ایده یا رد کردن دفاعی پیش از درک آن است. پژوهش با تحلیل پروتکل، که گفته‌های فرد هنگام تصمیم‌گیری را ثبت می‌کند، می‌تواند نشان دهد کدام شاخه‌ها دیده شده‌اند، اما نمی‌تواند درستی گزینش را تضمین کند.

در شطرنج رایانه‌ای، این اصطلاح همچنین روش‌هایی را توصیف می‌کند که یک موتور شطرنج، یعنی برنامه‌ای برای محاسبهٔ وضعیت‌ها، با آن‌ها بخش‌هایی از جست‌وجوی خود را کاهش یا گسترش می‌دهد. اصل کلی مشابه است، یعنی تخصیص نابرابر منابع، اما معیارهای برنامه‌ریزی‌شده با توجه و شناخت الگوی انسانی یکسان نیستند.