نماد برتری فضایی

در شطرنج، فضا قلمرو مفیدی است که یک طرف کنترل می‌کند، اغلب با پیاده‌های پیشرفته‌ای که مهره‌های حریف را محدود می‌سازند. دایره‌های ○ و ◯ شکل‌های دیداری متفاوت علامتی هستند که نشان می‌دهد یک بازیکن فضای بیشتر و معمولاً خانه‌های بیشتری برای آرایش مهره‌هایش دارد.

فضای مفید ○

8

7

6

5

4

3

2

a1

b

c

d

e

f

g

h

زنجیرهٔ b4-c5-d4-e5-f4 فضای پیشرفته را اشغال می‌کند.

قلمرویی که محدود می‌کند

زنجیرهٔ سفید در b4، c5، d4، e5 و f4 خانه‌های پیشرفته را اشغال و پشتیبانی می‌کند. اسب سیاه d7 نمی‌تواند بدون روبه‌روشدن با بازپس‌گیری وارد c5 یا e5 شود، در حالی که سفید پشت زنجیرهٔ خود قلمرو بیشتری دارد. سیاه هنوز می‌تواند با f5 آن را به چالش بکشد.

1. زنجیرهٔ b4-c5-d4-e5-f4 فضای پیشرفته را اشغال می‌کند.
2. سیاه هنوز می‌تواند با f5 زنجیره را به چالش بکشد.

در جدول NAG نرم‌افزار Scid، یک دایره برتری فضایی خفیف، دو دایره برتری متوسط و سه دایره برتری قاطع را بیان می‌کنند. NAG به معنای Numeric Annotation Glyph است، یعنی کدی عددی که همراه بازی ذخیره می‌شود. سفید و سیاه حتی وقتی گلیف دیداری یکسان است کدهای متفاوتی دارند، بنابراین برنامه یا زمینه طرف برتر را مشخص می‌کند.

فضای بیشتر به معنای داشتن مهره یا پیاده بیشتر، یعنی برتری مادی، یا آغاز فوری حمله نیست. پیاده‌های پیشرفته نیز ممکن است به هدف تبدیل شوند. این علامت برتری قلمرویی را خلاصه می‌کند، در حالی که نماد برتری تعداد پیاده‌ها مقایسه مادی متفاوتی را توصیف می‌کند.