آناند در برابر کارلسن، چنای 2013 (بازی ششم)

در 16 نوامبر 2013، ویسواناتان آناند مهره‌های سفید را داشت و باید شکست اخیرش را جبران می‌کرد. چهار بازی نخست قهرمانی مساوی شده بود؛ مگنوس کارلسن در بازی پنجم تعادل را بر هم زده بود. بازی ششم می‌توانست قهرمان را دوباره به تساوی برساند یا فاصله‌ای را بیشتر کند که در رویارویی دوازده‌بازی، از همین حالا اهمیت زیادی داشت.

ویژگی متمایز این دیدار نه آمادگی شروع بازی‌ای بود که حریف را بی‌پاسخ بگذارد و نه ترکیبی که همه‌چیز را یک‌باره حل کند. دفاع برلین با d3 به پوزیسیونی مانوری انجامید. با کم شدن مهره‌ها، مسئلهٔ سفید شکل عوض می‌کرد: ابتدا باید در مرکز هماهنگی ایجاد می‌شد؛ سپس باید تصمیم گرفته می‌شد کدام ساختار ارزش حفظ کردن دارد؛ و سرانجام باید فعالیت کافی پیدا می‌شد تا کمبود نیرو نتیجه را تعیین نکند.

مهره‌های کمتر، دشواری از نوعی دیگر

تعویض‌ها می‌توانست راهی برای کم کردن تصمیم‌های باقی‌مانده به نظر برسد. با این حال، رسیدن به آخربازی رخ با یک پیاده کمتر به معنای حل شدن مسئلهٔ دفاع نبود. آناند روشن‌تر می‌دانست چه چیزی را باید مهار کند، اما کارلسن هدف‌هایی به دست آورد که می‌توانست بدون به خطر انداختن فوری پوزیسیونش بر آن‌ها فشار بیاورد. پرسش دیگر این نبود که چگونه همهٔ پیاده‌ها را نگه دارد، بلکه این بود که کدام پیاده‌ها را می‌توان در برابر فعالیت واگذار کرد.

پاسخ سفید محتوای مستقل خود را داشت. واگذاری پیادهٔ h اکثریت پیاده‌ای سیاه را تغییر داد و به رخ اجازه داد از دور حمله کند و به شاه امکان داد در دفاع مشارکت کند. این مرحله مانع از آن است که بازی را نمایش بی‌وقفهٔ برتری تکنیکی بدانیم. ساختار سیاه انعطاف خود را از دست داد، مهره‌های سفید کار مفیدی پیدا کردند و آخربازی همچنان امکان مقاومت واقعی داشت.

پیروزی‌ای که هنوز قطعی نبود

نتیجه وسوسه می‌کند که با نگاه به گذشته، تمام آخربازی را باخته بدانیم. تحلیل‌های همان زمان از این برداشت پشتیبانی نمی‌کنند: آن‌ها 60.Ra4 را اشتباه تعیین‌کننده می‌دانند و در همان لحظه منبعی برای تساوی نشان می‌دهند. میان داشتن پوزیسیونی قابل دفاع و یافتن راه مشخص دفاع از آن در جریان بازی تفاوت بود. فعالیت شاه سیاه و مسابقهٔ پیاده‌ها سرانجام تمپویی را تعیین‌کننده کردند که پیش‌تر شاید کم‌اهمیت به نظر می‌رسید.

پایان بازی به پافشاری کارلسن معنا می‌دهد، بی‌آنکه هر تصمیمش را به حرکتی بی‌نقص تبدیل کند. رخ دیگر تنها به پیاده‌ها حمله نمی‌کرد و در نهایت پشتیبان تهدید ترفیع شد. آناند پس از حرکت 67 سیاه تسلیم شد. نتیجهٔ 4 به 2 تغییر مهمی در قهرمانی جهان بود، نه پایان آن: نیمهٔ دوم رویارویی هنوز باقی مانده بود. بازی ششم به خاطر همین دو ویژگی شایستهٔ یادآوری است: پیروزی‌ای با وزن رقابتی بسیار زیاد و آخربازی‌ای که داستانش دفاع‌های هنوز ممکن را هم در بر می‌گیرد.