ماروتسی

گزا ماروتسی در 1870 در سگد به دنیا آمد و در اوایل سده بیستم به یکی از نیرومندترین بازیکنان جهان تبدیل شد. در تورنمنت‌های بزرگ مقام‌های اول و دوم بسیاری به دست آورد و برای مسابقه عنوان با امانوئل لاسکر مذاکره کرد، اما توافق‌ها کامل نشدند و مسابقه برگزار نشد.

شطرنج او به کنترل خانه‌ها، ایمنی و تکنیک دقیق آخر بازی شهرت داشت. آخر بازی مرحله‌ای است که مهره‌های کمی باقی می‌مانند و هر پیاده اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. نام او به چنگ ماروتسی نیز پیوند خورده است، ساختاری که سفید معمولا پیاده‌ها را روی c4 و e4 قرار می‌دهد. نام هر خانه یک حرف ستون را با شماره ردیف ترکیب می‌کند. این دو پیاده انجام حرکت‌هایی را برای سیاه دشوار می‌کنند که فضا و خطوط باز می‌سازند، به‌ویژه پیشروی پیاده به d5. این پیوند تاریخی واقعی است، هرچند سامانه با کار چند تحلیلگر و بازیکن گسترش یافت.

ماروتسی به عنوان مربی نیز نفوذ مستقیم داشت. او به ورا منچیک کمک کرد که نخستین قهرمان جهان زنان شد و در تورنمنت‌های آزاد با موفقیت رقابت کرد. این ترکیب نتایج، ایده‌های راهبردی و آموزش نشان می‌دهد چرا میراث او بسیار گسترده‌تر از ساختار پیاده‌ای است که نامش را دارد.