An toàn vua

An toàn vua mô tả mức độ khó tấn công vua thành công. Chiếu là đòn tấn công trực tiếp vào vua phải được đáp lại ngay. Chiếu hết xảy ra khi vua bị chiếu và không còn câu trả lời hợp lệ. Vì vậy, một thế cờ có thể trông yên tĩnh nhưng vua vẫn kém an toàn nếu một đường có thể mở nhanh hoặc có quá ít quân phòng thủ.

Các yếu tố chính gồm lá chắn tốt, tức các tốt chặn đường và kiểm soát ô quanh vua; cột mở không có tốt và đường chéo mở không có vật cản; số lượng cùng khoảng cách của quân tấn công và phòng thủ; quyền kiểm soát trung tâm, tức khu vực giữa bàn cờ; và sự tồn tại của ô thoát, một ô an toàn mà vua có thể đi đến.

Sự bảo vệ hiệu quả

Một nơi trú ẩn có phòng thủ tại h2

8

7

6

5

4

3

2

a1

b

c

d

e

f

g

h

Ô f1 cũng không bị tấn công, nên vua còn một lối thoát khác.

Lá chắn có một nước đáp cụ thể

Hậu ở h6 có thể bắt tốt h2, còn mã g4 bảo vệ ô đó. Xe trắng ở h1 tạo một phương án phòng thủ cụ thể: sau Qxh2+, Rxh2 là hợp lệ. Ô f1 cũng không bị tấn công, nên vua còn một lối thoát khác.

1. Ô f1 cũng không bị tấn công, nên vua còn một lối thoát khác.

Nhập thành là nước đặc biệt trong đó vua đi hai ô về phía xe và xe đó chuyển sang phía bên kia vua. Nó thường đưa vua khỏi trung tâm và nối hai xe, nhưng không bảo đảm an toàn. Vua đã nhập thành có thể bị lộ khi các tốt trước vua tiến hoặc biến mất, đường mở hoặc quá nhiều quân đối phương đến cánh đó.

Nơi trú ẩn bề ngoài có lối vào cho đối phương

Cùng lá chắn nhưng h2 có thể bị xâm nhập

8

7

6

5

4

3

2

a1

b

c

d

e

f

g

h

Bắt đầu

Qxh2+

Kf1

Xe ở xa điểm xâm nhập

Vua và ba tốt giữ nguyên cách bố trí như trong kịch bản được bảo vệ, nhưng xe trắng ở a1. Hậu h6 tấn công h2 dọc cột, còn mã g4 bảo vệ ô đó. Vua chưa bị chiếu, nhưng đối phương đã có thể xâm nhập.

Độ an toàn thay đổi trong ván

Ở trung cuộc, giai đoạn sau phát triển ban đầu khi còn nhiều quân và thường cả hai hậu vẫn trên bàn, một khe mở gần vua có thể mang tính quyết định. Trong tàn cuộc, giai đoạn còn ít quân, nguy cơ chiếu hết giảm và vua thường trở thành quân hoạt động. Khi đó giữ vua ẩn có thể kém hữu ích hơn đưa nó đến gần các tốt và ô quan trọng.

Vua tích cực khi vật chất đã giảm

Vua tiến lại gần trong tàn cuộc tốt

8

7

6

5

4

3

2

a1

b

c

d

e

f

g

h

Vua trắng ở d4 có thể tiến gần tốt b7 qua c5 và b6, hai ô không bị Đen tấn công trong thế cờ được hiển thị.

Trung tâm hóa là an toàn trong giai đoạn này

Chỉ còn vua và tốt. Vua trắng ở d4 có thể tiến gần tốt b7 qua c5 và b6, hai ô không bị Đen tấn công trong thế cờ được hiển thị. Khi không còn hậu, xe hay quân nhẹ, hoạt động của vua vẫn phù hợp với sự an toàn.

1. Vua trắng ở d4 có thể tiến gần tốt b7 qua c5 và b6, hai ô không bị Đen tấn công trong thế cờ được hiển thị.

Câu hỏi thực tế

• Đối thủ có thể chiếu để buộc vua đến ô xấu hơn không?
• Cột hoặc đường chéo nào có thể mở sau một nước tốt, một nước bắt hoặc chủ động bỏ tốt hay quân?
• Bao nhiêu quân có thể đến gần vua, và bao nhiêu quân thực sự có thể phòng thủ?
• Vua có lối ra hợp lệ nếu xe hoặc hậu chiếu từ xa không?