Lopereindspel

Een lopereindspel is een stelling waarin naast de koningen en pionnen vooral lopers zijn overgebleven. Iedere loper beweegt altijd over velden van één kleur. De eerste taak is daarom vast te stellen of beide lopers over dezelfde of over tegengestelde veldkleuren lopen.

Lopers van gelijke kleur

Wanneer beide lopers dezelfde veldkleur gebruiken, kunnen zij om dezelfde diagonalen strijden, dezelfde pionnen aanvallen en tegen elkaar worden geruild. Koningsactiviteit, het creëren van een vrijpion, dus een pion zonder vijandelijke pion vóór hem op dezelfde of aangrenzende lijn, en pionnen zo plaatsen dat ze de eigen loper niet hinderen, bepalen vaak het resultaat.

Lopers van ongelijke kleur

Wanneer de ene loper alleen lichte velden gebruikt en de andere alleen donkere, kunnen zij elkaar niet rechtstreeks bestrijden. Een verdediger kan pionnen blokkeren op velden die zijn loper beschermt en die de vijandelijke loper nooit kan aanvallen. Daardoor hebben deze eindspelen een sterke remiseneiging, zelfs met een pion minder, maar ze zijn niet automatisch remise. Ver van elkaar verwijderde vrijpionnen of meerdere zwaktes kunnen de blokkade doorbreken.

Een fundamentele uitzondering is bijzonder belangrijk. Een randpion is een pion op een buitenste lijn. Als die pion de enige promotiekans is, de loper het promotieveld niet kan beheersen en de verdedigende koning die hoek bereikt, kunnen koning, loper en pion geen winst tegen een eenzame koning afdwingen. Dit heet het eindspel met de verkeerde loper en randpion.