Schaak voor vier spelers

Schaak voor vier spelers, vaak afgekort tot 4PC, is een familie van spelvormen voor vier mensen op één gedeeld bord. Een veelgebruikte online opzet heeft een kruisvormig bord met 160 velden en vier stukkleuren. De spelers zetten één voor één rond het bord, gewoonlijk met de klok mee.

De stukken behouden grotendeels hun vertrouwde bewegingen, maar vier legers veranderen aanvalslijnen, koningsveiligheid en de timing van dreigingen. Een zet kan één tegenstander aanvallen terwijl één of twee andere spelers nog aan de beurt komen voordat die tegenstander kan antwoorden.

Twee hoofdvormen

• Teams: spelers tegenover elkaar zijn gewoonlijk partners. Zij mogen de stukken van hun teamgenoot niet slaan en proberen een van de vijandelijke koningen te verslaan. Coördinatie hoort bij het spel wanneer de regels haar toestaan.
• Free-for-All, afgekort FFA: elke speler strijdt individueel. Veelgebruikte platforms kennen punten toe voor slagen, matzetten, aanvallen op een koning zonder legale verdediging, en andere prestaties. De hoogste eindscore wint.

Er bestaat geen enkel universeel 4PC-regelstelsel. Pionpromotie, waarbij een pion aan de overkant wordt vervangen, de waarde van slagen, het exacte moment waarop mat definitief wordt, de behandeling van het leger van een uitgeschakelde speler en communicatieregels verschillen per modus en server. Zelfs één platform kan Teams, FFA, Solo en aangepaste varianten met verschillende voorwaarden aanbieden.

De term duidt daarom nauwkeuriger een familie van meerspelervarianten aan dan één vast spel. Voor het begin moeten spelers de zetvolgorde, de winvoorwaarde en de gevolgen van uitschakeling kennen. Die regels bepalen of samenwerking, punten verzamelen of een onmiddellijke mataanval het hoofddoel is.