Halve penning

Bij een penning kan een stuk een lijn niet verlaten omdat het daardoor zijn koning aan een aanval zou blootstellen. Een halve penning begint met een bijzondere opstelling: twee zwarte stukken staan samen op de lijn tussen de zwarte koning en een witte toren, loper of dame.

Aanvankelijk is geen van beide zwarte stukken volledig gepend. Als het ene de lijn verlaat, blijft het andere als enige afscherming van de koning achter. Dat resterende stuk is dan gepend, omdat het niet kan weggaan zonder zijn koning aan schaak bloot te stellen.

Wit benut deze onbeweeglijkheid om mat te geven op een manier die niet zou werken als de gepende verdediger kon bewegen. In een volledige uitwerking van het thema verlaat elk zwart stuk in een andere variant de lijn en pent daarmee zijn partner. De twee stukken wisselen zo van functie.

Het witte lijnstuk is gewoonlijk een toren, loper of dame. De soorten van de twee zwarte stukken zijn minder belangrijk dan hun gezamenlijke plaatsing tussen dat lijnstuk en hun eigen koning.