Onvoldoende materiaal

Bij schaken betekent materiaal de stukken die nog op het bord staan. Er is onvoldoende materiaal wanneer deze stukken geen schaakmat kunnen opleveren, een aanval op de koning zonder reglementaire reactie. Twee kale koningen, koning en loper tegen koning en koning en paard tegen koning zijn bekende voorbeelden.

De officiële regels beslissen dit niet met een vaste waardetabel. Om de hele stelling onmiddellijk in remise te laten eindigen, moet het een dode stelling zijn: geen van beide spelers kan via enige mogelijke reeks reglementaire zetten mat geven. Het is niet genoeg dat mat tegen correcte verdediging niet kan worden afgedwongen.

Wanneer de tijd afloopt, kan de vraag maar voor één speler gelden. Als de speler wiens schaakklok nog tijd heeft de tegenstander via geen enkele reglementaire reeks mat kan geven, is de uitslag remise, ook al staat de andere klok op nul. Onvoldoende materiaal betekent dus niet simpelweg weinig stukken of een achterstand.