Lolli-stelling

De Lolli-stelling is een specifieke opstelling van koning, toren en loper tegen koning en toren. Hoewel dit materiaal bij correcte verdediging gewoonlijk remise is, is de Lolli-stelling een van de formaties waarin de partij met de loper winst kan afdwingen.

De verdedigende koning wordt dicht bij een rand beperkt. De aanvallende koning beperkt zijn velden, de loper beheerst vluchtroutes van één kleur en de toren kan van kant wisselen om mat te dreigen, een aanval op de koning waarop geen legaal antwoord bestaat. De verdedigende toren kan nog schaak geven, maar heeft weinig ruimte en raakt geleidelijk gevangen in een dominatienet, een gecoördineerde beperking die bruikbare velden wegneemt totdat hij mat of een beslissende ruil niet meer kan verhinderen.

De methode is geen reeks willekeurige schaakzetten. De aanvaller moet de coördinatie behouden, verdedigende schaakzetten opvangen en de toren op het juiste moment overbrengen. Een overhaaste zet kan de verdedigende koning van de rand laten ontsnappen of de toren een reeks herhaalde schaakzetten geven.

Giambattista Lolli presenteerde deze gewonnen stelling in 1763. Een tweede Lolli-stelling, die later werd gepubliceerd, is ondanks vergelijkbare geometrie remise. De naam verwijst daarom naar een exacte opstelling binnen de theorie van pionloze eindspelen, niet naar iedere stelling van toren en loper tegen toren.