Lomonosov-tablebases

Een eindspeltablebase is een verzameling vooraf opgeloste stellingen. In plaats van tijdens de raadpleging vanaf nul te rekenen, zoekt software de stelling op en haalt ze het exacte resultaat binnen de gedekte verzameling op. Het antwoord kan aangeven dat de stelling remise is of dat één partij mat kan afdwingen, samen met de matafstand wanneer die informatie beschikbaar is.

De Lomonosov-tablebases dekken stellingen met in totaal niet meer dan zeven stukken, waaronder beide koningen. Ze werden in 2012 aan de Staatsuniversiteit van Moskou berekend met de supercomputer Lomonosov. De hoeveelheid materiaal, en niet hoe laat de partij lijkt te zijn, bepaalt of een stelling wordt gedekt.

De Lomonosov-tabellen gebruiken DTM, wat distance to mate betekent. In een gewonnen stelling telt deze maat de zetten van de winnaar tot mat wanneer de winnende partij de kortste route zoekt en de verdediger het mat probeert uit te stellen. DTM past niet uit zichzelf de regel toe die een remiseclaim toestaat na vijftig zetten van iedere partij zonder pionzet of slagzet. Een theoretische tablebasewinst kan daardoor in een officiële partij remise eindigen wanneer die regel ingrijpt.

De opgevraagde stelling moet exact met de voorstelling in de tablebase overeenkomen, inclusief welke partij aan zet is. Alleen de plaatsing van de stukken volstaat niet: een andere beurt kan het resultaat volledig veranderen.

Dit is niet hetzelfde als een schaakengine om een evaluatie vragen. Een engine doorzoekt zetten en schat een stelling met beperkte middelen in; een tablebase levert een vooraf berekende oplossing voor een gedekte stelling. Buiten de dekking van zeven stukken kunnen de Lomonosov-tabellen dat antwoord niet geven.