Nepomniachtchi tegen Ding, tiebreak van 2023

Op 30 april 2023 in Astana zou nog een remise het wereldkampioenschap tot de blitzpartijen verlengen. De veertien klassieke partijen waren in 7-7 geëindigd en ook de eerste drie rapidpartijen hadden geen verschil gemaakt tussen Ian Nepomniachtchi en Ding Liren. Er restte een vierde partij met 25 minuten plus 10 seconden per zet. Ding had zwart; hij hoefde niet te winnen om in de strijd te blijven, maar een overwinning zou de match beëindigen.

De partij begon niet met een directe combinatie. Een manoeuvreerpartij in het Spaans liet Nepomniachtchi achter met een loper opgesloten achter zijn eigen pionnen, terwijl Ding activiteit in het centrum zocht. Toen zwart lijnen opende, kregen ook de witte stukken ruimte om naar buiten te komen. Die wisseling van kansen is belangrijk: geen van beiden behield van de opening tot de opgave een ongeschonden voordeel.

Doorspelen was niet hetzelfde als gewonnen hebben

Het beeld dat deze ontmoeting kenmerkt, ontstond met 46...Rg6. In plaats van zijn koning opnieuw te verplaatsen en de reeks schaakjes voort te zetten, plaatste Ding zijn toren ertussen en accepteerde hij de penning. Zoals hij later uitlegde, vond hij zijn koning op h7 veiliger staan. Naast de betekenis voor de wedstrijd had de beslissing een concrete positionele reden: de koning daar houden en de mogelijkheden behouden om de pionnen op te spelen.

Wat daarna volgde, maakt het onmogelijk de overwinning als automatische beloning voor die keuze te beschrijven. Ding wist zijn dreigingen te coördineren, maar de torenruil verlichtte de witte verdediging. Zelfs met twee ver opgerukte zwarte pionnen kreeg Nepomniachtchi opnieuw remisemogelijkheden. Het verslag van Mark Crowther wijst op die late kansen; het waren geen onbeduidende details in een ononderbroken zegetocht.

De ontknoping hing af van een andere taak dan de beslissing om door te spelen: de koning tegen schaakjes beschermen, terwijl de pionnen de witte dame en loper dwongen verschillende punten te verdedigen. Het gevaar zat niet alleen in promotie, maar ook in het feit dat aandacht voor de ene pion andere dreigingen mogelijk maakte. Nepomniachtchi gaf op na de 68e zet van zwart.

De 2½-1½ in de tiebreak maakte Ding de eerste Chinese speler die het wereldkampioenschap in de open categorie won. De titel van de klassieke match werd in rapidpartijen beslist, niet het wereldkampioenschap rapid. De partij verdient het om met beide kanten van haar verhaal te worden herinnerd: een zichtbare, gedenkwaardige keuze om de strijd te verlengen en het daaropvolgende werk, minder eenvoudig in één beeld te vatten, om die strijd in een overwinning om te zetten.