Operamat

Operamat is een samenwerkingspatroon van een toren en een loper. De toren valt de vijandelijke koning langs een horizontale rij of verticale lijn aan en geeft het laatste schaak. De loper beschermt de toren langs een diagonaal, zodat de koning hem niet kan slaan. De overige vluchtvelden worden beheerst of zijn vaak bezet door de eigen stukken van de verdediger.

Het beslissende kenmerk is de eindopstelling, niet één verplichte zettenreeks. De toren moet veilig kunnen binnendringen, de loper moet hem ondersteunen en de vijandelijke koning mag geen legale vlucht hebben. Offers, dus bewuste beslissingen om een stuk of pion weg te geven, kunnen het patroon voorbereiden, maar maken geen deel uit van de definitie.

Waarom het Operamat heet

De naam komt van de beroemde consultatiepartij die Paul Morphy in 1858 in Parijs tijdens een operavoorstelling speelde tegen de hertog van Brunswijk en graaf Isouard. In een consultatiepartij kiezen twee of meer spelers samen de zetten voor één partij. In de eindstelling gaf een toren mat terwijl een loper hem beschermde. De partij maakte zowel de voorafgaande combinatie als het uiteindelijke matbeeld algemeen bekend.