Eindspel van toren en loper tegen toren

In dit pionloze eindspel heeft één partij koning, toren en loper en de andere koning en toren. De meeste normale stellingen zijn bij correcte verdediging remise, maar sommige opstellingen zijn gewonnen en de praktische verdediging kan uiterst veeleisend zijn.

De sterkere partij probeert alle drie stukken te coördineren en de verdedigende koning naar een rand te drijven. De toren snijdt horizontale rijen of verticale lijnen af, de loper beheerst diagonalen en de koning bezet invalvelden. Het onmiddellijke doel is gewoonlijk niet mat, maar de ruimte van de koning geleidelijk beperken totdat de verdedigende toren passief wordt.

De verdediger heeft een actieve toren nodig. Schaakzetten van voldoende afstand verhinderen dat de aanvallende koning gemakkelijk nadert, terwijl aanvallen op de loper tempo kunnen winnen. Bij de Cochrane-verdediging pent de toren de loper vóór zijn koning en houdt hij de koningen gescheiden. Bij de verdediging op de tweede rij behouden koning en toren een formatie die verhindert dat de aanvallende koning zich vrij coördineert.

Een theoretische remise betekent niet dat iedere zet remise houdt. Dicht bij de rand kunnen bekende gewonnen formaties ontstaan, waaronder de Philidor- en Lolli-stellingen. Sommige geforceerde winsten vereisen tot 59 zetten. Dit hangt samen met de 50-zettenregel, die een remiseclaim toestaat na 50 zetten van iedere speler zonder pionzet of slagzet; in dit pionloze eindspel start alleen een slagzet de telling opnieuw.

Dit eindspel lijkt materieel op het eindspel van toren en paard tegen toren, maar de loper beheerst lange diagonalen en schept andere beperkende methoden.