Szén-stelling

De Szén-stelling is een verdedigende formatie in het pionloze eindspel van toren tegen toren en loper. Zij is genoemd naar de Hongaarse meester József Szén, die dit remisemiddel ontdekte.

Het belangrijkste visuele kenmerk is dat de koningen een L vormen, met een afstand die op een paardensprong lijkt. De toren van de zwakkere partij verdedigt vanaf de zijde van zijn koning die meer ruimte biedt. Van daaruit kan hij voorkomen dat de vijandelijke toren en loper een matnet voltooien, een formatie die de vluchtvelden beheerst en mat kan afdwingen.

Het idee hangt niet van vaste coördinaten af. De stelling kan worden gespiegeld of gedraaid. Van belang is manoeuvreerruimte voor de verdedigende koning behouden en de toren aan de juiste zijde houden. Als de koning te dicht naar de hoek wordt gedreven of de toren zonder reden van zijde wisselt, kan de formatie haar stabiliteit verliezen.

De verdediging op de tweede rij behoort tot hetzelfde eindspel, maar plaatst koning en toren op een lijn één veld van de rand. De Szén-stelling wordt herkend aan de geometrie van de koningen en de keuze voor de ruimere zijde.