Verleiding

In de klassieke terminologie van schaakproblemen is een verleiding een eerste witte zet die de opgave lijkt op te lossen, maar op één zwarte verdediging faalt. Die unieke verdediging heet de weerlegging. Omdat Zwart daarover beschikt, is de variant niet de werkelijke oplossing.

Niet elke mislukte poging van een oplosser is een verleiding. De term wordt gewoonlijk voorbehouden aan een doelbewust geconstrueerde schijnoplossing met thematische betekenis. De varianten na een verleiding vormen een virtuele fase, dus geanalyseerde inhoud die niet tot de werkelijke oplossing behoort, en kunnen worden vergeleken met schijnspel, de antwoorden die al in de beginstelling zijn voorbereid.

Het verschil met de sleutelzet, de eerste zet van de werkelijke oplossing, is beslissend: de sleutelzet doorstaat elke verdediging en lost het probleem op, terwijl de verleiding precies de zwakte heeft waarmee Zwart haar kan weerleggen. Ook in inverse problemen zoals een zelfmat, waarin Wit Zwart dwingt de witte koning mat te zetten, kunnen verleidingen voorkomen als thematische schijnsleutels.