توضیح
چاتورانگا بازی راهبردیای بود که احتمالا در حدود سده ششم در هند پدید آمد و یکی از نیاهای اصلی شطرنج به شمار میرود. دو ارتش روبهرو روی صفحه 8 در 8 آن را بازی میکردند، هرچند قواعد دقیق نخستین شکلهایش به طور کامل باقی نمانده است.
نام آن با چهار بخش سنتی یک ارتش هندی پیوند دارد: پیادهنظام، سوارهنظام، فیلها و ارابهها. این نقشها در مهرههایی بازتاب یافتند که پس از سدهها انتقال و دگرگونی فرهنگی، در شکلگیری پیاده، اسب، فیل و رخ سهم داشتند.
بازی از هند به ایران و سپس به جهان اسلام رفت، جایی که شطرنج کهن گسترش یافت. بعدتر به اروپا رسید و همچنان تغییر کرد. بنابراین نباید چاتورانگا را صرفا شطرنج امروزی با نامهای باستانی تصور کرد. این بازی به مرحلهای پیشین تعلق داشت که مهرهها در آن کمتوانتر بودند و قواعد در گذر زمان تحول یافتند.
اشتباههای رایج
چاتورانگا و شطرنج امروزی
این دو از نظر تاریخی پیوند دارند، اما لزوما وضعیت آغازین، حرکت مهرهها یا قوانین ویژه امروزی یکسانی ندارند.
منابع
- 1.Shah Mat! (Checkmate!), The Metropolitan Museum of Art
- 2.Living Like Kings, World Chess Hall of Fame
- 3.Pieces and Placement, World Chess Hall of Fame
