Kontrola rażącego błędu

Kontrola rażącego błędu to krótka przerwa między wyborem ruchu a jego wykonaniem. Jej celem nie jest ponowne szukanie najlepszej możliwości, lecz wychwycenie przeoczonej natychmiastowej konsekwencji, takiej jak pozostawienie figury za darmo, dopuszczenie mata lub odsłonięcie własnego króla.

Bicie, które otwiera decydującą odpowiedź

8

7

6

5

4

3

2

a1

b

c

d

e

f

g

h

Początek

Nxd4

Qxh2#

Skoczek na f3 może zbić czarnego piona na d4.

Przed podjęciem decyzji

Skoczek na f3 może zbić piona na d4. Szachownica pokazuje tylko tę możliwość i istniejące relacje, nie przedstawia tego, o czym myśli gracz.

1. Skoczek na f3 może zbić czarnego piona na d4.

1. Wyobraź sobie cały ruch: usuń figurę z pola początkowego i umieść ją na polu docelowym.
2. Spójrz na powstałą pozycję z perspektywy przeciwnika i sprawdź szachy, bicia i groźby.
3. Sprawdź, czy jakaś figura pozostała bez obrony, czy otworzyła się linia pozioma, kolumna lub przekątna prowadząca do króla albo czy przesunięta figura może zostać uwięziona.
4. Jeśli pojawi się niebezpieczna odpowiedź, wróć do kalkulacji; jeśli nie, wykonaj ruch.

Procedura ta wychwytuje głównie przeoczenia na jeden ruch i błędy widzenia szachownicy, takie jak obecne, lecz niezauważone ataki lub obrony. Nie gwarantuje, że plan jest dobry, ani nie odkrywa wszystkich długofalowych konsekwencji. Gdy czasu jest mało trzeba ją skrócić, zachowując przynajmniej pytanie: „Która odpowiedź przeciwnika najbardziej ogranicza moje możliwości, na przykład szach lub bicie?”.