Drzewo wariantów

Drzewo wariantów przedstawia możliwości jako odwrócone drzewo. Bieżąca pozycja jest korzeniem. Każdy rozważany ruch tworzy gałąź prowadzącą do nowej pozycji, a każda odpowiedź przeciwnika ponownie dzieli analizę. Jedna konkretna sekwencja od korzenia do późniejszego punktu jest wariantem.

Części modelu

• Korzeń: pozycja, od której zaczyna się decyzja.
• Węzeł: każda pozycja wynikowa w obrębie analizy.
• Gałąź: alternatywa oddzielająca się od innej sekwencji.
• Liść: pozycja, w której kalkulacja się zatrzymuje i następuje ocena, czyli osąd, która strona stoi lepiej.

Pełne drzewo pozycji może być ogromne, ponieważ każda strona często dysponuje wieloma legalnymi ruchami. Człowiek nie próbuje przejść go w całości. Wybiera małą grupę wiarygodnych ruchów, nadaje pierwszeństwo szachom, biciom, groźbom i silnym odpowiedziom oraz porzuca wyraźnie gorsze drogi. Metoda ruchów kandydujących formalizuje ten początkowy wybór gałęzi.

Model pomaga nie mieszać pozycji. Odpowiedzi należącej do jednej gałęzi nie można automatycznie przenieść do innej, w której figury stoją na innych polach. Podczas treningu lub analizy po partii narysowanie małego drzewa ujawnia pominięte odpowiedzi, pozycje końcowe ocenione zbyt wcześnie oraz alternatywy porównane po policzeniu jednej znacznie dalej niż drugiej.