Konsolidacja

Konsolidacja to faza następująca po korzystnej zmianie, takiej jak zdobycie materiału, przetrwanie ataku lub uzyskanie stabilnej przewagi. Materiał oznacza figury i piony, które pozostały każdej ze stron. Nawet gdy bilans jest korzystny, pozycja może być nieskoordynowana, z odsłoniętym królem, niebronionymi figurami albo przeciwnikiem, który nadal ma aktywne możliwości.

Co zabezpieczyć najpierw

1. Usunąć natychmiastowe groźby i przywrócić bezpieczeństwo króla.
2. Zabezpieczyć luźne figury, czyli takie, które łatwo zaatakować lub zbić.
3. Ograniczyć kontrgrę, czyli aktywne groźby i praktyczne możliwości przeciwnika.
4. Skoordynować własne siły przed rozpoczęciem wykorzystywania przewagi.

Konsolidacja nie oznacza braku ambicji. Jest konkretną formą obrony, która zapobiega utracie tymczasowej przewagi wskutek pośpiechu. Może wymagać oddania części materiału, wymiany niebezpiecznych figur atakujących albo zaakceptowania wolniejszej poprawy. Elastyczność jest ważna, ponieważ właściwa metoda zależy od tego, jakie niebezpieczeństwo nadal istnieje.

Po ustabilizowaniu pozycji przewagę można wykorzystać przy mniejszym ryzyku: poprowadzić piona ku ostatniemu rzędowi, aby mógł przemienić się w inną figurę, zaatakować utrwaloną słabość albo kontynuować kumulowanie drobnych przewag, czyli łączenie kilku niewielkich ulepszeń, które razem zwiększają przewagę.