Błąd obliczeniowy

Błąd obliczeniowy występuje wtedy, gdy mentalne przedstawienie konkretnego wariantu jest nieprawidłowe. Gracz może pominąć legalną odpowiedź, zakończyć wariant zbyt wcześnie, pomylić kolejność posunięć, zapomnieć, gdzie znalazła się figura, albo założyć, że groźba działa, mimo że istnieje obrona.

Obliczanie nie oznacza jedynie liczenia materiału, czyli wartości figur i pionów. Polega na mentalnym śledzeniu posunięć i odpowiedzi bez przesuwania figur oraz na bieżącym aktualizowaniu obrazu szachownicy. Dlatego nawet wymuszoną sekwencję można policzyć błędnie: wystarczy przeoczyć pośrednią obronę albo uznać odpowiedź za obowiązkową, gdy istnieje inna.

Błąd obliczeniowy jest przyczyną, a nie miarą dotkliwości. Może prowadzić do drobnej niedokładności albo natychmiastowej przegranej. Różni się też od błędnej oceny. W tym drugim przypadku sekwencja może zostać zobaczona prawidłowo, lecz wynikająca z niej pozycja jest źle oceniona.

Diagnoza po partii

• Znajdź pierwsze pominięte posunięcie, a nie tylko moment, w którym błąd stał się widoczny.
• Odtwórz szachownicę w miejscu, w którym twój obraz mentalny po raz pierwszy przestał odpowiadać legalnej pozycji.
• Sprawdź, czy zignorowałeś zamiar przeciwnika. Łączy to obliczanie z myśleniem profilaktycznym, które pyta, co przeciwnik próbuje zrobić.
• Sprawdź, czy luźna figura umożliwiła konkretną sekwencję gróźb i bić zgodnie z zasadą LPDO, ostrzegającą, że niedostatecznie bronione figury często stają się celami taktycznymi.