Szturm pionowy

Szturm pionowy to skoordynowane natarcie kilku pobliskich pionów, zwykle na jednym skrzydle, czyli po jednej stronie szachownicy. Jego celem nie musi być doprowadzenie wszystkich pionów do ostatniej linii, lecz zdobycie przestrzeni, wyparcie obrońców, utworzenie przełomów pionowych, czyli ruchów lub bić zmieniających układ pionów, oraz otwarcie kolumn lub przekątnych dla figur stojących za nimi.

Piony działają najlepiej, gdy mogą się wzajemnie wspierać albo ruszać w powiązanych momentach. Bicie może otworzyć linię, jeden ruch może zaatakować figurę i zmusić ją do odejścia, podczas gdy piony nadal nacierają, a inny pion może zastąpić pierwszy po wymianie. Szturm staje się najgroźniejszy, gdy aktywność figur przekształca powstałe otwarcia w natychmiastowe groźby.

Najbardziej typowa sytuacja strategiczna powstaje przy roszadach różnostronnych, gdy każdy gracz może przesuwać piony stojące naprzeciw króla przeciwnika bez ruszania pionów osłaniających własnego króla. Przy roszadach jednostronnych szturm nadal jest możliwy, ale każdy ruch może również osłabić własną osłonę pionową.

Czego potrzebuje szturm pionowy

• Konkretnego celu, takiego jak król, pion, który nie może bezpiecznie ruszyć, albo figura z niewielką liczbą dobrych pól.
• Figur gotowych wykorzystać linie, które się otworzą.
• Wystarczającej ilości czasu, zanim przeciwnik uderzy w centrum, środkowej części szachownicy, albo na drugim skrzydle.
• Wyraźnego przełomu pionowego, czyli ruchu lub bicia zmieniającego układ pionów we właściwym miejscu.

Ryzyko jest trwałe, ponieważ piony nie mogą się cofać. Jeśli ruszą zbyt wcześnie, mogą pozostawić trudne do obrony pola, stać się celami albo zamknąć właśnie te linie, których potrzebowały własne figury. Dobry szturm łączy piony z figurami; seria ruchów bez wsparcia jedynie tworzy słabości.

Nacisk po przekątnej, czyli siła wywierana przez gońca lub hetmana wzdłuż przekątnej, może stać się rozstrzygający, gdy wymiany pionów usuną przeszkody stojące przed królem.