Gambit hetmański nieprzyjęty, atak Harrwitza

W Gambicie hetmańskim nieprzyjętym biały pion c4 naciska na czarnego pionka d5, a czarne wspierają go pionem e6. Atak Harrwitza rozpoznaje się po Bf4. W notacji algebraicznej B oznacza gońca, a f4 jest polem docelowym: biały goniec z c1 idzie na f4 zamiast na g5. Stamtąd kontroluje e5, wspiera późniejszą ekspansję pionów w centrum i nie zobowiązuje się do typowego związania skoczka f6. Związanie występuje, gdy figura nie może swobodnie się ruszyć, ponieważ odsłoniłaby cenniejszą figurę, często króla lub hetmana.

Ustawienie na f4 zmienia charakter walki. W wielu tradycyjnych liniach z Bg5 czarne mogą szukać wymian przez ...Ne4. Atak Harrwitza utrudnia niektóre z tych uproszczeń i często pozostawia więcej figur na szachownicy. Białe zwykle grają e3, Nf3, Bd3 lub Be2, po czym wykonują roszadę, czyli wspólny ruch króla i wieży poprawiający bezpieczeństwo króla.

Czarne nie muszą od razu atakować gońca. Do normalnych odpowiedzi należą ...Be7 i ...O-O, które kończą rozwój, a następnie ...c5 uderzające w białe centrum. Czarne mogą także zakwestionować gońca przez ...Nh5 lub ...Bd6. Jeśli białe pozwolą na wymianę, niczego w zamian nie uzyskując, aktywny goniec może zniknąć, a znaczna część sensu Bf4 zostanie utracona.

Wybór strategiczny

Wartość ataku Harrwitza polega na zachowaniu możliwości, a nie na jednej wymuszonej taktyce. Białe mogą wymienić na d5, zająć centrum ruchem e4, gdy będzie to bezpieczne, albo grać przeciwko strukturze czarnych na skrzydle hetmańskim. Czarne dążą do płynnego rozwoju i przełomu centralnego we właściwym momencie. W przeciwieństwie do wariantu Janowskiego atak Harrwitza jest wyborem białych dotyczącym pola gońca, a nie konkretnym ustawieniem obronnym czarnych.