Ruch odwracalny

W programowaniu szachowym i analizie przepisów ruch odwracalny zwykle oznacza ruch króla, hetmana, wieży, gońca lub skoczka na puste pole. Nie jest ani ruchem piona, ani biciem, czyli dwoma zdarzeniami zerującymi licznik używany w regule pięćdziesięciu ruchów.

Programy często przechowują licznik półruchów, gdzie półruch oznacza turę jednej strony. Ruch odwracalny zwiększa ten licznik, a bicie lub ruch piona zeruje go. Gdy każdy gracz wykona pięćdziesiąt kolejnych ruchów bez żadnego z tych zdarzeń, może powstać prawo do zażądania remisu.

Nazwa nie gwarantuje, że można cofnąć każdą konsekwencję. Król lub wieża ruszający ze swojego pola początkowego mogą trwale utracić prawo do roszady, czyli specjalnego ruchu wykonywanego królem i wieżą, nawet jeśli później wrócą na to samo pole. Powtórzone wizualnie ustawienie nie musi więc być tą samą pozycją na potrzeby reguły powtórzenia.

Poza kontekstem technicznym określenie odwracalny może być również używane nieformalnie wobec ruchu bierki, który można później cofnąć. Kontekst ma znaczenie: klasyfikacja dla reguły pięćdziesięciu ruchów jest szersza niż dosłowna idea przywrócenia wszystkich praw pozycji.