Samodzielna analiza

Samodzielna analiza oznacza przegląd własnej partii przed przyjęciem wyjaśnienia innej osoby lub programu. Jej główne pytanie nie brzmi tylko, które posunięcie było najlepsze, lecz jak podjęto każdą ważną decyzję: co zauważono, obliczono, odrzucono albo źle zrozumiano.

Przydatna kolejność

1. Odtwórz partię bez pomocy i zaznacz chwile, w których się wahałeś, zużyłeś dużo czasu, zmieniłeś plan albo zaskoczyła cię odpowiedź przeciwnika.
2. Zapisz rozważane ruchy kandydackie, czyli wiarygodne możliwości, oraz oczekiwany wynik. Jeśli nie pamiętasz dokładnego toku myślenia, oddziel prawdziwe wspomnienie od wniosku dodanego później.
3. Znajdź pierwszy moment, w którym pozycja lub proces decyzyjny zaczął się pogarszać, a nie tylko ostatni widoczny błąd. Oblicz alternatywy i zapisz wstępny wniosek.
4. Następnie porównaj wnioski z partią komentowaną, czyli zapisem z objaśnieniami, trenerem albo oceną silnika. Silnik szachowy jest programem obliczającym posunięcia i oceniającym pozycje. Może sprawdzić wnioski, lecz nie wyjaśnia automatycznie twojego procesu myślenia.

Najbardziej użytecznym wynikiem jest przyczyna, którą da się trenować. Może nią być przeoczenie groźby przeciwnika, zbyt wczesne zakończenie obliczeń, nieznajomość planu związanego ze strukturą pionów albo złe zarządzanie czasem. Taka przyczyna może stać się zadaniem przygotowawczym, zadaniem taktycznym, czyli pozycją z konkretnym rozwiązaniem wymagającym obliczenia, albo partią treningową rozgrywaną z celem edukacyjnym.

Analizować należy także zwycięstwa i remisy. Korzystny wynik może ukrywać słabe decyzje, których przeciwnik nie ukarał. Przeglądanie wyłącznie porażek myli rezultat z jakością procesu.