Mistrzostwa świata kobiet w szachach

Mistrzostwa świata kobiet w szachach są indywidualnym tytułem światowym FIDE, Międzynarodowej Federacji Szachowej, przeznaczonym dla kobiet. Po raz pierwszy rozegrano je w 1927 roku, a inauguracyjną edycję wygrała Vera Menchik. Obowiązują w nich te same podstawowe zasady szachów co w innych zawodach. Różni się jedynie kryterium dopuszczenia do cyklu mistrzowskiego.

Format znacznie się zmieniał. Początkowo był to turniej kołowy, w którym każda uczestniczka grała z pozostałymi. Przez dużą część drugiej połowy XX wieku głównym formatem był wielopartiowy mecz o tytuł. Później odbywały się także turnieje pucharowe, w których przegranie meczu eliminowało zawodniczkę. Od 2020 roku tytuł ponownie rozstrzyga się w meczu.

We współczesnych cyklach seria zawodów wyłania zawodniczkę z prawem do wyzwania mistrzyni. Drogi kwalifikacji, długość meczu i zasady dogrywek mogą zmieniać się między cyklami, dlatego warto oddzielać stałą ideę tytułu od regulaminu konkretnej edycji.

Nie należy rozumieć ich jako kobiecej wersji mistrzostw dostępnych poza tym wyłącznie dla mężczyzn. Główne Mistrzostwa świata w szachach są otwarte bez względu na płeć, więc kobiety również mogą próbować się do nich zakwalifikować. Mistrzostwa kobiet zapewniają dodatkowo odrębny tytuł i cykl przeznaczony dla zawodniczek.