Herinneren van schaakstellingen

Het herinneren van schaakstellingen wordt doorgaans onderzocht door een bord enkele seconden te tonen en de speler daarna de stukken en velden te laten reconstrueren. De taak meet hoeveel van de stelling kan worden vastgehouden en teruggehaald, niet of de speler de beste zet kan vinden.

Ervaren spelers herinneren betekenisvolle partijstellingen doorgaans beter omdat zij samenhangende relaties herkennen: pionnen die elkaar steunen, gedekte stukken, koningsformaties en andere vertrouwde configuraties. Dit hangt samen met chunking, waardoor meerdere verwante stukken als één mentale eenheid kunnen worden weergegeven. Wanneer de stukken willekeurig worden geplaatst en deze relaties verdwijnen, wordt het voordeel van experts kleiner.

Wat de taak werkelijk vereist

• Let op relaties tussen stukken in plaats van een losse lijst velden uit het hoofd te leren.
• Onthoud eerst de brede structuur en haal daarna details terug, zoals kleur, stuksoort en exacte plaats.
• Reconstrueer de waargenomen stelling zonder noodzakelijkerwijs toekomstige zetten te berekenen.

Daarom is de taak niet hetzelfde als blindschaak. Bij blindschaak moet een speler een stelling vasthouden en bijwerken terwijl zetten worden uitgevoerd. Positieherinnering kan één korte mentale momentopname zijn. Zij verschilt ook van schaakblindheid, een omissie tijdens waarneming of besluitvorming en geen bewuste geheugentaak.