Geforceerde winst

Er is sprake van geforceerde winst wanneer een speler de overwinning kan garanderen, zelfs als de tegenstander bij iedere beurt de taaiste verdediging kiest. Dat betekent niet dat de winst eenvoudig, kort of duidelijk is. Het betekent dat bij perfect spel geen enkel legaal antwoord het resultaat verandert.

Een geforceerd mat is een bijzonder geval: de reeks garandeert mat. Geforceerde winst kan ook bestaan zonder mat op korte termijn, bijvoorbeeld door voldoende materiaal te winnen, dus een beslissende hoeveelheid waarde aan stukken of pionnen, of door een eindspel te bereiken dat niet meer te redden is. In eindspelen die door tablebases worden gedekt, kan een volledige database bewijzen of perfect spel tot winst, remise of verlies leidt.

Het bewijs kan meerdere winnende zetten en verschillende routes bevatten. Geforceerde winst vereist daarom niet vanaf het begin één enkele gedwongen zettenreeks, een keten waarin de relevante antwoorden sterk beperkt zijn. Van belang is dat tegen iedere verdediging een winnende voortzetting bestaat.

Het is geen synoniem voor een winnend voordeel. Menselijke analyse of een schaakengine, een programma dat stellingen onderzoekt, kan een stelling als gewonnen beoordelen zonder ieder antwoord al te bewijzen. Een rekenfout kan de variant breken, terwijl een beoordelingsfout een speler kan laten geloven dat een voordeel voldoende is terwijl er nog verdedigingsmiddelen bestaan. De tegenhanger is gedwongen remise.