Moderne verdediging, Averbakhsysteem

Het Averbakhsysteem van de Moderne verdediging kan worden bereikt met 1.d4 d6 2.c4 g6 3.Nc3 Bg7 4.e4. Er bestaan ook zetvolgorden die met 1.e4 beginnen. Wit bezet het centrum met drie pionnen, terwijl zwart de loper via een fianchetto naar g7 ontwikkelt: de g-pion schuift op en de loper wordt erachter op een lange diagonaal geplaatst.

De reeks is geschreven in algebraïsche notatie: velden zoals e4 combineren de letter van de lijn met het nummer van de rij; N staat voor paard, B voor loper, R voor toren en Q voor dame; pionzetten tonen doorgaans hun bestemmingsveld, x geeft een slagzet aan en + schaak. Zetten worden per paar gelezen, eerst wit en daarna zwart; puntjes vóór een afzonderlijk weergegeven zet geven aan dat zwart aan zet is.

Wit wint ruimte, dus controle over meer velden en meer bewegingsvrijheid voor de stukken achter de pionnen. Datzelfde centrum kan een doelwit worden. Zwart valt het doorgaans aan met pionnenbreekzetten zoals ...e5, ...c5 of, in sommige varianten, ...f5: opstoten die wits pionnen onder druk zetten en lijnen voor de stukken openen.

Het heet een systeem omdat dezelfde pionnenstructuur via verschillende zetvolgorden kan ontstaan en zwart meerdere opties voor het paard van g8 behoudt. Het kan naargelang de stelling naar f6, e7 of h6 gaan. Als zwart uiteindelijk ...Nf6 speelt, kan de partij transponeren, dus via een andere zetvolgorde een bekende stelling bereiken. Sommige varianten lijken op de Konings-Indische verdediging of de Benoni, andere openingen waarin zwart wit aanvankelijk meer ruimte in het centrum toestaat en daarna de witte pionnen aanvalt.

Wit moet niet automatisch alle centrale pionnen opschuiven. Een groot centrum heeft steun van stukken nodig en kan instorten als het wordt geopend voordat de koning veilig staat. Zwart kan evenmin alleen afwachten, want wits ruimte kan een blijvend voordeel worden. De klassieke variant van de Pirc-verdediging deelt het idee dat wit een centrum mag opbouwen, maar bevat vroeg ...Nf6 en biedt andere keuzes.