Dame-en-pion-tegen-dame-eindspel

Het dame-en-pion-tegen-dame-eindspel bevat beide koningen, één dame voor iedere partij en één pion. Het is een van de subtielste eindspelen met vijf stukken. De extra pion kan winnen, maar de verdedigende dame kan vanuit veel richtingen schaak geven en heeft vaak genoeg middelen om remise af te dwingen.

De aanvaller probeert de pion naar promotie te brengen zonder de koning bloot te stellen. Vooruitgang vereist vaak coördinatie tussen koning en dame, beschutting tegen schaakjes en momenten waarop een promotiedreiging de verdediger dwingt te stoppen met schaak geven. Een kruisschaak is een antwoord dat een schaak pareert en tegelijk de vijandelijke koning schaak geeft. Het kan de schaakreeks van de tegenstander onderbreken, een dreiging tegen diens koning creëren en een pionzet mogelijk maken.

Middelen voor beide partijen

• De aanvaller zoekt beschutting voor de koning, bescherming van de pion en een gunstige dameruil.
• De verdediger zoekt herhaalde schaakjes, aanvallen op de pion en ruilen die tot remise leiden.
• Na een dameruil moet het koning-en-pion-eindspel worden beoordeeld. Het bereiken van een sleutelveld, een veld vanwaar de koning promotie kan afdwingen, kan beslissend zijn.
• De lijn van de pion en de plaats van beide koningen zijn belangrijker dan alleen de afstand van de pion tot promotie.

Met slechts vijf stukken kan iedere legale stelling in een eindspeldatabase worden gecontroleerd, een vooraf berekende databank die het resultaat bij perfect spel bevat. Zo'n database geeft het exacte resultaat, maar voor praktisch spel zonder hulp blijft begrip van beschutting, schaakjes en overgangen noodzakelijk.