Wyjaśnienie
Wolny los oznacza, że uczestnik nie gra w danej rundzie z żadnym przeciwnikiem. Samo określenie nie mówi, ile punktów zostanie przyznanych. Najpierw trzeba ustalić, dlaczego runda nie jest rozgrywana i jakie przepisy obowiązują w zawodach.
W indywidualnym turnieju szwajcarskim, w którym kojarzenia są aktualizowane z rundy na rundę i nie każdy gra z każdym, do skojarzenia może pozostać nieparzysta liczba uczestników. System przydziela wtedy wolny los wynikający z kojarzenia. Zgodnie z podstawowymi przepisami szwajcarskimi Międzynarodowej Federacji Szachowej (FIDE) taki uczestnik nie ma przeciwnika ani koloru i, o ile regulamin turnieju nie stanowi inaczej, otrzymuje liczbę punktów odpowiadającą zwycięstwu. Wolny los na prośbę zawodnika może mieć inną wartość, na przykład , albo dawać zero punktów zgodnie z opublikowanymi warunkami.
Nierozegrane rundy mogą także podlegać szczególnemu traktowaniu przy obliczaniu , aby brak rzeczywistego przeciwnika nie zniekształcał określonych metod. Dlatego należy zawsze rozróżniać rodzaj wolnego losu, jego wartość punktową i skutki regulaminowe.
Częste nieporozumienia
Wolny los a wygrana walkowerem
Przy wolnym losie na daną rundę nie jest przydzielony żaden przeciwnik. Przy walkowerze może istnieć zaplanowane kojarzenie, lecz partia nie zostaje rozegrana.
