Chaturaji

Chaturaji to historyczna indyjska gra dla czterech osób rozgrywana na szachownicy osiem na osiem. Każdy uczestnik dowodzi niewielką armią ustawioną wzdłuż jednego boku, z królem, pionami oraz bierkami kojarzonymi ze słoniami, końmi i łodziami.

Co potwierdzają źródła

• Źródła opisują cztery rywalizujące strony i punktację opartą na zbitych bierkach.
• W kilku rekonstrukcjach używa się kości do określenia, jaki rodzaj bierki może wykonać ruch w danej turze.
• Zachowane przekazy nie tworzą jednego pełnego i powszechnie ujednoliconego zbioru zasad.

Z powodu tej niepewności współczesnej wersji nie należy automatycznie przedstawiać jako gry oryginalnej. Adaptacje mogą usuwać kości, zmieniać ruchy bierek lub wprowadzać własne warunki eliminacji i zwycięstwa.

Chaturaji trzeba też odróżniać od chaturangi, gry przede wszystkim dla dwóch stron i bardziej bezpośredniego przodka szachów. Dawniejszy pogląd, że chaturaji musiało być wcześniejszą formą, nie jest powszechnie przyjmowany przez historyków.