Obiektywna ocena

Obiektywna ocena odpowiada na pytanie, jaki wynik lub przewagę umożliwia pozycja, jeśli obie strony znajdują swoje najsilniejsze odpowiedzi. Może wskazywać przewagę jednej strony, pozycję w przybliżeniu równą albo, gdy dowody są dostatecznie wyraźne, pozycję wygraną, remisową, czyli kończącą się bez zwycięzcy, lub przegraną. Najważniejsze jest to, na co pozwala pozycja, a nie jaki wynik wydaje się najbardziej prawdopodobny między dwiema konkretnymi osobami.

W ocenie porównuje się materiał, czyli figury i piony posiadane przez każdą stronę, bezpieczeństwo królów, aktywność figur, strukturę pionową, czyli rozmieszczenie pionów, oraz konkretne warianty, czyli obliczone sekwencje posunięć. Silnik szachowy, program obliczający i punktujący pozycje, może pomóc, lecz podawana przez niego liczba nie jest definicją obiektywnej oceny. Wynik zależy od analizowanej pozycji, czasu obliczeń, ustawień i interpretacji.

Obiektywna nie znaczy nieomylna

W wielu pozycjach pełna prawda pozostaje nieznana. Obiektywna ocena jest najlepszym osądem wspartym dostępną analizą i może się zmienić po znalezieniu obrony, obalenia albo głębiej przeanalizowanej sekwencji. Trzeba ją również odróżnić od szans praktycznych: pozycja obiektywnie przegrana może nadal być bardzo trudna do wygrania dla człowieka.